Siarczan magnezu – sól gorzka

• Wykryto wartości liczbowe niezgodne z bazą danych

Identyfikacja chemiczna

Siarczan magnezu, o wzorze chemicznym MgSO₄ (CAS: 7487-88-9), znany również jako sól gorzka lub magnesium sulfate anhydrous. Jest to biały, krystaliczny związek nieorganiczny, powszechnie występujący w przyrodzie jako minerał epsomit. Masa cząsteczkowa wynosi 120.37 g/mol ^[1]. Związek ten jest szeroko stosowany zarówno w przemyśle, jak i medycynie ze względu na swoje unikalne właściwości chemiczne i fizyczne.

Właściwości fizyczne

Siarczan magnezu występuje zwykle w postaci białych, bezwonnych kryształów lub proszku. Jego temperatura topnienia wynosi około 1124 °C ^[1], a wrzenia około 1500 °C. Gęstość substancji w stanie stałym to około 2.67 g/cm³. Związek jest dobrze rozpuszczalny w wodzie, tworząc roztwory o odczynie obojętnym lub lekko zasadowym.

Rozpuszczalność i właściwości chemiczne

Siarczan magnezu jest bardzo dobrze rozpuszczalny w wodzie - około 35,1 g/100 mL w temperaturze pokojowej ^[1]. W roztworze wodnym dysocjuje na jony Mg²⁺ i SO₄²⁻. Jest to związek stabilny chemicznie, choć może reagować z kwasami, tworząc odpowiednie sole magnezowe. Nie wykazuje właściwości utleniających ani redukujących w normalnych warunkach.

Zastosowania przemysłowe

Siarczan magnezu znajduje szerokie zastosowanie w różnych gałęziach przemysłu. W przemyśle papierniczym jest używany jako środek flotacyjny i wypełniacz. W produkcji tworzyw sztucznych służy jako środek przeciwzbrylający. W przemyśle tekstylnym wykorzystuje się go do barwienia tkanin, a w ceramice - jako topnik obniżający temperaturę spiekania. Ponadto jest stosowany w produkcji nawozów jako źródło magnezu dla roślin.

Zastosowania medyczne i farmaceutyczne

W medycynie siarczan magnezu jest znany pod nazwą soli Epsom. Stosuje się go jako środek przeczyszczający w leczeniu zaparć, a także zewnętrznie do kąpieli relaksacyjnych i przeciwbólowych. Jest składnikiem niektórych maści i żeli przeciwzapalnych. W farmakopei figuruje jako środek o działaniu uspokajającym i rozluźniającym mięśnie. Typowe dawkowanie doustne wynosi 20-30 g na dobę, podzielone na kilka dawek ^[2].

Zastosowania kosmetyczne i spożywcze

W kosmetyce siarczan magnezu jest stosowany jako składnik peelingów solnych, kąpieli relaksacyjnych oraz produktów do pielęgnacji stóp. W Unii Europejskiej posiada numer E 518 i jest dopuszczony jako dodatek do żywności w ograniczonych ilościach, szczególnie w przemyśle piekarniczym jako regulator kwasowości. Maksymalne stężenie w produktach spożywczych wynosi 0,1% ^[3].

Bezpieczeństwo i BHP

Siarczan magnezu jest klasyfikowany jako substancja drażniąca dla skóry i oczu. Przy długotrwałym narażeniu może powodować podrażnienia dróg oddechowych. W przypadku spożycia dużych ilości działa przeczyszczająco. Zgodnie z klasyfikacją GHS jest to substancja o niskim ryzyku (H315). Zaleca się stosowanie rękawic ochronnych i okularów podczas pracy z suchym proszkiem. Pierwsza pomoc w przypadku kontaktu ze skórą polega na dokładnym spłukaniu wodą ^[4].

Przechowywanie i regulacje

Siarczan magnezu należy przechowywać w suchych, dobrze wentylowanych pomieszczeniach, z dala od źródeł ciepła i wilgoci. Zgodnie z rozporządzeniem REACH jest to substancja objęta pełną rejestracją dla producentów wprowadzających ją na rynek UE w ilościach powyżej 1 tony rocznie. Dostępne są różne klasy czystości, od technicznej (min. 97%) do farmaceutycznej (min. 99.5%) ^[5].